Nomes de Plantas Medicinais: como usá-las no cotidiano?
- Lucca Ortega

- 10 de abr. de 2021
- 5 min de leitura
Atualizado: 29 de jan. de 2025
Quem nunca tomou um chá de boldo para curar uma ressaca? Ou mascou um pedacinho de gengibre para aliviar um enjoo? Sabendo ou não, ao fazer isso utilizamos um conhecimento que nossos ancestrais preservam há milhares de anos. Confira alguns nomes de plantas medicinais e como usá-las em nosso dia a dia!
Você já pensou em produzir conteúdo para Internet? Escrevemos um E-book 100% gratuito com diversas ferramentas perfeitas para isso. Aproveite!
Quer ir para alguma parte específica deste artigo? Basta clicar em qualquer um dos tópicos:
As Plantas Medicinais e o Ser Humano
O hábito de recorrer às virtudes curativas das plantas perde-se no tempo. Por observação e experimentação, nossos ancestrais descobriram as propriedades terapêuticas das plantas e preservaram esse conhecimento, de geração em geração, por muito tempo antes que esse saber fosse sistematizado cientificamente.
Esse saber é tão antigo que há evidências de que os Neandertais - espécie ancestral que coexistiu com nossa espécie - já utilizavam as plantas medicinais. Em um fóssil da mandíbula superior de um Neandertal encontrado nas cavernas de El Sidrón, cientistas detectaram vestígios de choupo (Populus trichocarpa), uma árvore do hemisfério norte que contém ácido salicílico – o princípio ativo da aspirina.
O fóssil encontrado possuía mais de 45 mil anos, o que deixa tudo mais interessante. Mesmo depois de todo esse tempo, foi possível identificar um buraco visível no dente.
Essa descoberta nos leva a crer que os Neandertais já possuíam um bom conhecimento de plantas medicinais e as utilizavam para se medicar, tendo assim utilizado o choupo por suas propriedades analgésicas e anti-inflamatórias.
A seguir, vamos conhecer algumas plantas medicinais extremamente úteis e fáceis de utilizar.
Lista com 5 Nomes de plantas medicinais presentes em nosso dia a dia:
1- Açafrão-da-terra (Curcuma longa)

Fonte: Wikimedia Commons
O açafrão-da-terra (ou cúrcuma) é uma planta nativa do subcontinente indiano, onde é muito estimado por seu valor medicinal. Seu rizoma - caule que cresce horizontalmente, geralmente subterrâneo - é rico em flavonóides, substância de propriedade anti-inflamatória e antioxidante, responsáveis também pela coloração alaranjada.
O açafrão-da-terra possui propriedades digestivas, além de auxiliar na redução do colesterol do tipo LDL, o chamado “colesterol ruim”.
Pesquisas indicam que a curcumina, um de seus princípios ativos em maior concentração, possui um efeito notável no tratamento complementar de diversos tipos de câncer, pois auxilia a controlar a proliferação de células cancerosas e o tamanho do tumor.
Podemos utilizar o açafrão-da-terra em sucos, em tempero para as comidas ou ainda fazer um chá de seu rizoma.
Alfazema (Lavandula spp.)

Fonte: Wikimedia Commons
Também conhecida como lavanda, é uma planta nativa do Mediterrâneo, muito reconhecida pela beleza de suas flores e do seu aroma intenso.
Suas flores possuem propriedades calmantes, pois óleos essenciais contidos nas flores agem diretamente sobre o sistema nervoso central através do sistema de serotonina do cérebro, gerando um efeito ansiolítico, ou seja, que diminui a ansiedade.
O chá das flores de alfazema é recomendado principalmente no tratamento da insônia, por conta de suas propriedades sedativas, mas também como aliada no tratamento complementar em casos de ansiedade e depressão.
Artemísia (Artemisia vulgaris)

Fonte: Wikimedia Commons
A artemísia é uma planta medicinal muito estimada na Medicina Tradicional Chinesa assim como fora na Grécia Antiga, tanto que seu nome deriva de Artemis, deusa grega associada à caça e à Lua, protetora das grávidas e das mulheres enfermas.
É uma planta intimamente relacionada ao feminino, sendo o chá de suas folhas, flores e raízes indicado na regulação da menstruação e na diminuição das cólicas e hemorragias menstruais.
Entretanto, a artemísia não deve ser utilizada por gestantes, por conta de seu potencial abortivo.
Boldo (Plectranthus barbatus)

Fonte: Wikimedia Commons
Originária do continente africano, o boldo é uma planta que possui propriedades digestivas e desintoxicantes do fígado.
Um uso popular da planta muito conhecido no Brasil é a preparação das folhas esmagadas e misturadas com água gelada para aliviar a dor de cabeça causada pelo excesso de álcool.
Suas folhas são utilizadas para tratar distúrbios do estômago e fígado, como azia, má digestão e dores abdominais. Isso se deve às lactonas presentes na planta que estimulam as funções digestivas através do aumento de secreção de suco biliar, um fluido fundamental para o processo de digestão. As lactonas também são as responsáveis pelo sabor amargo da folha.
Gengibre (Zingiber officinale)

Fonte: Wikimedia Commons
O gengibre é uma planta originária do sudoeste asiático, de onde se espalhou para muitos lugares devido às diversas propriedades medicinais e usos culinários que ele possibilita. Seu rizoma auxilia na digestão e é antiemético, ou seja, previne náuseas e vômitos.
O consumo de gengibre em sucos, como chá ou tempero também estimula o crescimento de lactobacilos - bactérias benéficas para nosso corpo -, contribuindo com a saúde da biota intestinal.
Além disso, seu potente efeito antibacteriano auxilia a regular bactérias potencialmente perigosas no intestino como E. coli, Staphylus e Salmonella.
Na sala de aula
Esse tipo de conteúdo quando ministrado, os alunos se interessam muito, pois são plantas muito fáceis de se acharem em casa e o aluno vai compartilhar esse conhecimento adquirido na escola com os parentes, disseminando ainda mais esse conhecimento.
Esse tipo de conteúdo consegue mostrar para o aluno, que a natureza tem muito a nos oferecer e por isso necessitamos preservá-la.
Baseado na BNCC (Base Nacional Comum Curricular) abaixo estão as habilidades que podem ser trabalhadas nesse tema, para ajudar na preparação da aula.
Ensino fundamental:
(EF04CI07) Verificar a participação de microrganismos na produção de alimentos, combustíveis, medicamentos, entre outros.
(EF04CI08) Propor, a partir do conhecimento das formas de transmissão de alguns microrganismos (vírus, bactérias e protozoários), atitudes e medidas adequadas para prevenção de doenças a eles associadas.
(EF07CI11) Analisar historicamente o uso da tecnologia, incluindo a digital, nas diferentes dimensões da vida humana, considerando indicadores ambientais e de qualidade de vida.
Ensino médio:
(EM13CNT104) Avaliar os benefícios e os riscos à saúde e ao ambiente, considerando a composição, a toxicidade e a reatividade de diferentes materiais e produtos, como também o nível de exposição a eles, posicionando-se criticamente e propondo soluções individuais e/ou coletivas para seus usos e descartes responsáveis.
(EM13CNT306) Avaliar os riscos envolvidos em atividades cotidianas, aplicando conhecimentos das Ciências da Natureza, para justificar o uso de equipamentos e recursos, bem como comportamentos de segurança, visando à integridade física, individual e coletiva, e socioambiental, podendo fazer uso de dispos.
Escrito por: Lucca Ortega
Revisado por: Érika Pinheiro
Referências:
Hardy, K. Paleomedicine and the Evolutionary Context of Medicinal Plant Use. Rev. Bras. Farmacogn. 31, 1-15. 2021. https://doi.org/10.1007/s43450-020-00104-4
DE FELIPPE JUNIOR, José. Curcumina e Câncer: antiproliferativo, antiapoptótico, antiangiogênico e antimetastático. 2007.
CHIOCA, Lea Rosa. Avaliação do mecanismo de ação do efeito tipo ansiolítico da inalação do óleo essencial de lavanda em camundongos. 2013.
FRAGOSO, Thaís Palmeira et al. Análise do uso medicinal do gênero Artemisia no Brasil com base em fatores tradicionais, científicos, políticos e patentários para subsidiar o Programa Nacional de Plantas Medicinais e Fitoterápicos. 2014.
ALVES, Elaine Moreira; CRUZ, M. P.; MESSEDER, Jorge Cardoso. Os saberes populares na utilização do boldo (Plectranthus barbatus Andrews-Lamiaceae) como fitoterápico nos distúrbios gástricos e hepáticos. Ciência em tela, v. 2, n. 1, 2009.
MALU, S. P. et al. Antibacterial activity and medicinal properties of ginger (Zingiber officinale). Global Journal of pure and applied Sciences, v. 15, n. 3-4, 2009.
LORENZI, Harri; MATOS, Francisco J. Plantas medicinais no Brasil: nativas e exóticas. 2002.



Đang lướt thấy chủ đề “phá gạch” nghe hơi hầm hố nên mình dừng lại ngó thử. UU88 mình từng thấy người ta nhắc vài lần, nên tiện mở ra xem trang bố cục ra sao, chứ cũng không rảnh soi từng dòng. Trang nhìn khá thoáng và chữ dễ nhìn, kéo xuống một mạch cũng đỡ mỏi mắt. Mình thích kiểu họ để phần nội dung PHÁ GẠCH nổi rõ như một khối riêng, nhìn cái là biết đang ở đâu và quay lại cũng nhanh. Có đoạn hướng dẫn điều khiển hiện ngay trên trang, kiểu “← → hoặc A D di chuyển” với “Space bắt đầu bắn”, đọc một phát là hiểu khỏi phải đoán. Nói chung…
KP88 thì đúng kiểu mình đang nói đó, nhìn qua tưởng cũng giống mấy chỗ khác nhưng dùng thử mới thấy nó gọn gàng hơn. Mình lướt trên điện thoại thấy chữ nghĩa thoáng, các đoạn giới thiệu chia khối rõ nên đọc nhanh vẫn theo kịp. Có cái mình để ý là họ có nhắc giấy phép PAGCOR và bảo mật GEOTRUST ở phần thông tin, kiểu đặt ngay chỗ dễ thấy chứ không giấu kỹ. Bấm qua lại giữa các mục cũng mượt, không bị loạn tab hay phải quay lại nhiều lần. Mấy tiêu đề lớn nằm ngay đầu trang nên mình biết mình đang ở phần nào, kéo xuống là gặp các box nội dung xếp…
LC88 lúc đầu nhìn qua mình cũng hơi ngại, sợ lại kiểu rối rắm với chữ nghĩa đập vào mắt; nhưng vào thử thì thấy họ bố trí khá gọn, không bị cảm giác mở ra là chẳng biết bắt đầu từ đâu, nên mình lướt một vòng vẫn theo kịp. Mình không đào sâu nội dung hay gì, chỉ để ý cách họ sắp xếp thông tin cho dễ nhìn; mấy mục quan trọng đặt ngay ngắn, nhìn phát là biết đường bấm tiếp chứ không phải đoán. Phần dữ liệu hiển thị theo dạng bảng cột thẳng hàng nên liếc nhanh vẫn nắm được ý chính, đỡ phải kéo qua kéo lại; cuộn xuống cũng không bị lạc…
UY88 mình thấy ai đó nhắc nên tò mò ghé thử cho biết thôi. Vừa mở ra là nhận ra ngay kiểu giao diện WordPress quen quen, nhìn gọn gàng, nền nã, không có gì làm rối mắt. Mình không ngồi đọc kỹ hay tìm mục gì sâu đâu, chỉ lướt nhanh xem trang đang để nội dung kiểu gì. Trên đầu có tiêu đề “Hello world!” khá nổi, nên cảm giác như bài mở màn. Kéo xuống chút là thấy đoạn chào “Welcome to WordPress” đúng kiểu trang mới dựng xong để test hoặc làm mẫu. Chữ hiển thị rõ ràng, bố cục đơn giản nên xem trên màn hình cũng dễ chịu. Cuộn một phát là gặp ngay…
kèo bóng đá hôm nay mình thấy bạn bè nói hoài nên cũng bấm vào coi thử cho biết. Mình kiểu vào lướt nhanh thôi, không có ngồi đọc dài, chủ yếu xem bố cục có dễ theo dõi không. Vừa mở ra là thấy lịch thi đấu với tỷ lệ kèo trong ngày nằm khá rõ, nhìn cái là biết hôm nay có những trận nào đáng chú ý. Mình thích nhất là có bộ lọc theo ngày với giải đấu, chọn cái là nó gọn lại liền, khỏi phải kéo xuống tìm mệt. Mấy bảng thông tin chia theo từng trận nhìn khá “gọn gàng”, tiêu đề với cột dữ liệu đặt ngay trên cùng một giao diện…