top of page
  • Instagram
  • Whatsapp
  • LinkedIn

Nomes de Plantas Medicinais: como usá-las no cotidiano?

10 de abr. de 2021
5 min de leitura

Atualizado: 29 de jan. de 2025

Quem nunca tomou um chá de boldo para curar uma ressaca? Ou mascou um pedacinho de gengibre para aliviar um enjoo? Sabendo ou não, ao fazer isso utilizamos um conhecimento que nossos ancestrais preservam há milhares de anos. Confira alguns nomes de plantas medicinais e como usá-las em nosso dia a dia!

Você já pensou em produzir conteúdo para Internet? Escrevemos um E-book 100% gratuito com diversas ferramentas perfeitas para isso. Aproveite!


Quer ir para alguma parte específica deste artigo? Basta clicar em qualquer um dos tópicos:



As Plantas Medicinais e o Ser Humano


O hábito de recorrer às virtudes curativas das plantas perde-se no tempo. Por observação e experimentação, nossos ancestrais descobriram as propriedades terapêuticas das plantas e preservaram esse conhecimento, de geração em geração, por muito tempo antes que esse saber fosse sistematizado cientificamente.


Esse saber é tão antigo que há evidências de que os Neandertais - espécie ancestral que coexistiu com nossa espécie - já utilizavam as plantas medicinais. Em um fóssil da mandíbula superior de um Neandertal encontrado nas cavernas de El Sidrón, cientistas detectaram vestígios de choupo (Populus trichocarpa), uma árvore do hemisfério norte que contém ácido salicílico – o princípio ativo da aspirina.


O fóssil encontrado possuía mais de 45 mil anos, o que deixa tudo mais interessante. Mesmo depois de todo esse tempo, foi possível identificar um buraco visível no dente.


Essa descoberta nos leva a crer que os Neandertais já possuíam um bom conhecimento de plantas medicinais e as utilizavam para se medicar, tendo assim utilizado o choupo por suas propriedades analgésicas e anti-inflamatórias.


A seguir, vamos conhecer algumas plantas medicinais extremamente úteis e fáceis de utilizar.



Lista com 5 Nomes de plantas medicinais presentes em nosso dia a dia:



1- Açafrão-da-terra (Curcuma longa)


Fonte: Wikimedia Commons


O açafrão-da-terra (ou cúrcuma) é uma planta nativa do subcontinente indiano, onde é muito estimado por seu valor medicinal. Seu rizoma - caule que cresce horizontalmente, geralmente subterrâneo - é rico em flavonóides, substância de propriedade anti-inflamatória e antioxidante, responsáveis também pela coloração alaranjada.


O açafrão-da-terra possui propriedades digestivas, além de auxiliar na redução do colesterol do tipo LDL, o chamado “colesterol ruim”.


Pesquisas indicam que a curcumina, um de seus princípios ativos em maior concentração, possui um efeito notável no tratamento complementar de diversos tipos de câncer, pois auxilia a controlar a proliferação de células cancerosas e o tamanho do tumor.


Podemos utilizar o açafrão-da-terra em sucos, em tempero para as comidas ou ainda fazer um chá de seu rizoma.



Alfazema (Lavandula spp.)


Fonte: Wikimedia Commons


Também conhecida como lavanda, é uma planta nativa do Mediterrâneo, muito reconhecida pela beleza de suas flores e do seu aroma intenso.


Suas flores possuem propriedades calmantes, pois óleos essenciais contidos nas flores agem diretamente sobre o sistema nervoso central através do sistema de serotonina do cérebro, gerando um efeito ansiolítico, ou seja, que diminui a ansiedade.


O chá das flores de alfazema é recomendado principalmente no tratamento da insônia, por conta de suas propriedades sedativas, mas também como aliada no tratamento complementar em casos de ansiedade e depressão.



Artemísia (Artemisia vulgaris)


Fonte: Wikimedia Commons


A artemísia é uma planta medicinal muito estimada na Medicina Tradicional Chinesa assim como fora na Grécia Antiga, tanto que seu nome deriva de Artemis, deusa grega associada à caça e à Lua, protetora das grávidas e das mulheres enfermas.


É uma planta intimamente relacionada ao feminino, sendo o chá de suas folhas, flores e raízes indicado na regulação da menstruação e na diminuição das cólicas e hemorragias menstruais.


Entretanto, a artemísia não deve ser utilizada por gestantes, por conta de seu potencial abortivo.



Boldo (Plectranthus barbatus)


Fonte: Wikimedia Commons


Originária do continente africano, o boldo é uma planta que possui propriedades digestivas e desintoxicantes do fígado.


Um uso popular da planta muito conhecido no Brasil é a preparação das folhas esmagadas e misturadas com água gelada para aliviar a dor de cabeça causada pelo excesso de álcool.


Suas folhas são utilizadas para tratar distúrbios do estômago e fígado, como azia, má digestão e dores abdominais. Isso se deve às lactonas presentes na planta que estimulam as funções digestivas através do aumento de secreção de suco biliar, um fluido fundamental para o processo de digestão. As lactonas também são as responsáveis pelo sabor amargo da folha.



Gengibre (Zingiber officinale)


Fonte: Wikimedia Commons


O gengibre é uma planta originária do sudoeste asiático, de onde se espalhou para muitos lugares devido às diversas propriedades medicinais e usos culinários que ele possibilita. Seu rizoma auxilia na digestão e é antiemético, ou seja, previne náuseas e vômitos.


O consumo de gengibre em sucos, como chá ou tempero também estimula o crescimento de lactobacilos - bactérias benéficas para nosso corpo -, contribuindo com a saúde da biota intestinal.


Além disso, seu potente efeito antibacteriano auxilia a regular bactérias potencialmente perigosas no intestino como E. coli, Staphylus e Salmonella.


Na sala de aula


Esse tipo de conteúdo quando ministrado, os alunos se interessam muito, pois são plantas muito fáceis de se acharem em casa e o aluno vai compartilhar esse conhecimento adquirido na escola com os parentes, disseminando ainda mais esse conhecimento.


Esse tipo de conteúdo consegue mostrar para o aluno, que a natureza tem muito a nos oferecer e por isso necessitamos preservá-la.


Baseado na BNCC (Base Nacional Comum Curricular) abaixo estão as habilidades que podem ser trabalhadas nesse tema, para ajudar na preparação da aula.


Ensino fundamental:


(EF04CI07) Verificar a participação de microrganismos na produção de alimentos, combustíveis, medicamentos, entre outros.


(EF04CI08) Propor, a partir do conhecimento das formas de transmissão de alguns microrganismos (vírus, bactérias e protozoários), atitudes e medidas adequadas para prevenção de doenças a eles associadas.


(EF07CI11) Analisar historicamente o uso da tecnologia, incluindo a digital, nas diferentes dimensões da vida humana, considerando indicadores ambientais e de qualidade de vida.


Ensino médio:


(EM13CNT104) Avaliar os benefícios e os riscos à saúde e ao ambiente, considerando a composição, a toxicidade e a reatividade de diferentes materiais e produtos, como também o nível de exposição a eles, posicionando-se criticamente e propondo soluções individuais e/ou coletivas para seus usos e descartes responsáveis.


(EM13CNT306) Avaliar os riscos envolvidos em atividades cotidianas, aplicando conhecimentos das Ciências da Natureza, para justificar o uso de equipamentos e recursos, bem como comportamentos de segurança, visando à integridade física, individual e coletiva, e socioambiental, podendo fazer uso de dispos.



Que tal conhecer mais sobre biologia? Visite nosso Instagram e nosso Site


Escrito por: Lucca Ortega

Revisado por: Érika Pinheiro


Referências:


Hardy, K. Paleomedicine and the Evolutionary Context of Medicinal Plant Use. Rev. Bras. Farmacogn. 31, 1-15. 2021. https://doi.org/10.1007/s43450-020-00104-4


DE FELIPPE JUNIOR, José. Curcumina e Câncer: antiproliferativo, antiapoptótico, antiangiogênico e antimetastático. 2007.


CHIOCA, Lea Rosa. Avaliação do mecanismo de ação do efeito tipo ansiolítico da inalação do óleo essencial de lavanda em camundongos. 2013.


FRAGOSO, Thaís Palmeira et al. Análise do uso medicinal do gênero Artemisia no Brasil com base em fatores tradicionais, científicos, políticos e patentários para subsidiar o Programa Nacional de Plantas Medicinais e Fitoterápicos. 2014.


ALVES, Elaine Moreira; CRUZ, M. P.; MESSEDER, Jorge Cardoso. Os saberes populares na utilização do boldo (Plectranthus barbatus Andrews-Lamiaceae) como fitoterápico nos distúrbios gástricos e hepáticos. Ciência em tela, v. 2, n. 1, 2009.


MALU, S. P. et al. Antibacterial activity and medicinal properties of ginger (Zingiber officinale). Global Journal of pure and applied Sciences, v. 15, n. 3-4, 2009.


LORENZI, Harri; MATOS, Francisco J. Plantas medicinais no Brasil: nativas e exóticas. 2002.



122 comentários


32win có cái mình khá thích là đọc lướt vẫn hiểu phần giới thiệu đang nói về gì, không phải ngồi dò giữa một đoạn chữ dài. Lúc mới xem một trang, mình thường chưa muốn đọc hết ngay, chỉ muốn biết nội dung nào đáng để dừng lại trước thôi. Ở đây mở đầu bằng câu hỏi nền tảng là gì nên thấy dễ bắt nhịp, cũng hợp với người chưa biết nhiều như mình. Cách đặt tiêu đề khá thẳng, đọc tới đâu biết tới đó chứ không cần đoán phần bên dưới sẽ kể chuyện gì. Mình thích kiểu đơn giản vậy hơn là câu nào cũng cố làm cho nổi bật. Còn phần hướng dẫn đăng…

Curtir

B33 làm mình thấy dễ đọc ở chỗ nội dung dài nhưng không dồn hết vào một khối. Mình hay lướt tiêu đề trước rồi mới chọn đoạn muốn xem, nên cách chia mục ở đây khá hợp thói quen đó. Có hôm chỉ định ghé xem vài dòng thôi, gặp bài toàn chữ liền nhau là mình cũng hơi ngại đọc tiếp. Ở đây thì phần giới thiệu và phần nói về đối tác có chỗ ngắt riêng, nhìn qua đã phân biệt được, không cần kéo lên kéo xuống dò lại. Mục hợp tác với hơn 30 nhà phát hành cũng được đặt tiêu đề rõ ràng, ai muốn tìm hiểu thêm có thể dừng ngay đoạn ấy.…

Curtir

V79 chia từng khu vực khá rõ nên nhìn vào không có cảm giác mọi thứ chen chung một chỗ. Mình thích kiểu trang cho người mới biết sơ nội dung nằm đâu trước, chứ vừa mở lên đã phải tự mò thì hơi ngại. Các mục tách ra như vậy nhìn cũng đỡ rối, nhất là khi mình chỉ muốn lướt qua một chút chứ chưa định xem kỹ. Có phần giới thiệu thương hiệu riêng nữa là điểm mình thấy hợp lý. Chưa biết nhiều về nền tảng thì có chỗ đọc thông tin ban đầu vẫn dễ theo dõi hơn là đoán qua tên từng mục. Mình mới để ý cách trình bày thôi, còn nội dung…

Curtir

myla.phan236.9
04 de nov.

s8 có đoạn nhắc kiểm tra địa chỉ trước khi truy cập mình thấy khá chu đáo, vì tên gần giống nhau thì nhìn vội dễ bấm nhầm lắm. Mình hay mở vài trang cùng lúc rồi đọc mỗi chỗ một chút, nên gặp lời nhắc này cũng thấy có ích, nhất là trước lúc điền thông tin cá nhân. Câu chữ nói thẳng vào chuyện cần để ý nên đọc qua là hiểu, không phải ngồi đoán ý. Còn lúc kéo xuống, mình thích có tiêu đề rõ để biết đoạn nào đáng dừng lại đọc tiếp. Nhiều khi chỉ muốn xem sơ nội dung thôi mà chữ cứ liền một mạch thì hơi ngại. Riêng mục thể thao…

Curtir

myla.phan236.9
30 de out.

tk88.pink mình vừa mở thử lúc rảnh, ban đầu chỉ tính ngó qua một lát xem trang trông thế nào. Chưa đọc kỹ nội dung nên mình cũng không có gì để kể sâu, chỉ thấy cách sắp xếp khá dễ nhìn. Mình hay lướt nhanh trước rồi mới quyết định có xem tiếp không, thành ra thích kiểu các phần được tách riêng như vậy, đỡ phải căng mắt tìm xem đang đọc tới đâu. Có những trang vừa vào đã hơi ngợp, còn ở đây mình xem sơ vẫn theo được, không cần kéo lên kéo xuống liên tục. Chắc để hôm nào có thời gian mình mới xem kỹ hơn, chứ giờ mới dừng ở mức nhìn…

Curtir
bottom of page